Anadolu Üniversitesi Engelliler Araştırma Enstitüsü 1993 yılında kurulmuş ve 1994 yılında faaliyete geçmiştir. Şu anda Enstitüde bir profesör, dokuz yardımcı doçent, beş öğretmen/öğretim görevlisi olmak üzere toplam 15 öğretim elemanı görev yapmaktadır.

Misyonumuz: Türkiye'de engellilerin eğitimi konusunda etkili öğretim sunmak, bu konuda aile bireylerini bilinçlendirmek ve güçlendirmek, engelli olma durumunu topluma tanıtmak, her tür eğitim kurumuna bu konularda model olmak ve danışmanlık yapmak, söz edilen konularla ilgili olarak araştırmalar yürütmek ve sonuçlarını kamuoyuyla paylaşarak yaşama geçirmektir.

Vizyonumuz: Enstitüde yürütülen araştırmalarla Türkiye ve Dünya özel eğitim alanyazının gelişimine katkı sağlamak ve bu anlamda tanınır olmaktır.

Engelliler Araştırma Enstitüsü'nün yetki, görev ve sorumluluğu; engellilerin topluma tanıtımı ve engelli bireyler ve ailelerine öğretim ve destek sunma konularında araştırmalar yürütmek, sonuçlandırmak ve bu etkinlikleri yayın haline dönüştürerek kamuoyuyla paylaşmaktır.

Bu yetki, görev ve sorumluluklar yerine getirilirken, birey olarak her bir özel gereksinimli çocuğun, güvenlik, sağlık ve gelişimlerini olumlu yönde destekleyici bir ortamda yaşamlarını sürdürme gereğine inanılmaktadır. Dolayısıyla, Engelliler Araştırma Enstitüsü’nde yürütülen tüm çalışmalarda bu noktalara dikkat edilmekte ve toplumda da bu konuda farkındalık yaratmak hedeflenmektedir.

Engelliler Araştırma Enstitüsü'nde özellikle ve öncelikli olarak gelişimsel yetersizliği olan çocuklara etkili öğretim sunma, bu çocukların ailelerini çocuklarına öğretim sunma konusunda güçlendirme ve bilgilendirme, akran öğretimi gibi konularda araştırmalar yürütülmektedir.

Engelliler Araştırma Enstitüsü'nün etkinlik alanları dört grupta toplanmaktadır. Bunlar;

* Gelişimsel yetersizliği olan çocuklara ve ailelerine yönelik araştırma yapmak ve yayımlamak,
* Gelişimsel yetersizliği olan çocuklara yönelik grupla ya da bireysel eğitim-öğretim hizmetleri sunmak,
* Gelişimsel yetersizliği olan çocukların ailelerine, genel ve özel eğitim öğretmenlerine, ilgili uzmanlara ve topluma gelişimsel yetersizliği olan çocuklarla ilgili hizmet sunmak,
* Anadolu Üniversitesi'nin diğer birimlerine lisans ve lisansüstü öğretim ve lisansüstü tez yönetimi desteğinde bulunmak.

Enstitüdeki en temel araştırma alanı, gelişimsel yetersizliği olan çocuklara etkili öğretim sunmadır. Bu temel alan içinde yer alan belli başlı konu başlıkları ise; uygulamalı davranış analizi, doğrudan öğretim, yanlışsız öğretim ve otistik özellik gösteren çocukların eğitimidir.

Enstitüde kuruluşundan beri projeler, yayınlar ve sunulan bildiriler açısından tutarlı bir artış söz konusudur. Enstitüde yürütülen araştırmaların çoğu tek-denekli araştırma yöntemlerinin kullanıldığı çalışmalar olmakla birlikte, araştırma amaçlarına bağlı olarak, nicel ve nitel araştırma yöntemleri de kullanılmaktadır. Enstitü özellikle tek-denekli araştırmaların tanıtımı ve yaygın olarak kullanılması açısından ulusal düzeyde liderlik rolüne sahiptir.

Engelliler Araştırma Enstitüsü’nde ailelere yönelik sunulan hizmetlerin belli başlıları; Küçük Adımlar Programı, aile danışmanlığı ve aile seminerleri olarak gruplanabilir.

Öğretmenlere/uzmanlara yönelik hizmetlerin başında ise, hizmet içi eğitim programları gelmektedir. Örneğin, Enstitü elemanları 2008 yılında Erzurum, İstanbul, Eskişehir, Tekirdağ, Aksaray’da açılan hizmetiçi eğitim programlarında görev almışlardır. Ayrıca, Enstitü elemanlarınca her yıl çeşitli konularda çalıştaylar düzenlenmekte ve seminerler verilmektedir. Bu çalışmalara ek olarak, başvuran kurumlara, belli bir program çerçevesinde Birim tanıtımı yapılmaktadır.

Topluma yönelik hizmetler içinde en büyük yeri; toplum seminerleri, basın açıklamaları, sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği ve kongre-sempozyum düzenleme çalışmaları almaktadır. Enstitü, 1999 yılında Ulusal Özel Eğitim Kongresi’ni düzenlemiştir; 2001 ve 2008 yıllarında ise Uluslararası Özel Eğitim Konferansı’nın düzenlenmesinde etkin rol üstlenmiştir.

Gelişimsel yetersizliği olan bireylere hizmet sunmak amacıyla 1997 yılında Enstitü bünyesinde Gelişimsel Yetersizlik Uygulama Birimi kurulmuştur ve 2002 yılında Birimin kapsamı genişletilmiştir. Birimin üç temel kuruluş amacı vardır:

1. Orta ve ileri derecede gelişimsel yetersizliği olan (zihinsel yetersizliği ve/veya otistik özelliklere sahip) çocuk ve gençlere bilimsel-dayanaklı eğitim vermek
2. Enstitü elemanları ve diğer araştırmacılar tarafından yürütülen araştırmalara ortam sağlamak
3. Zihin engellilerin öğretmenliği uygulamasına ortam sağlamak

Gelişimsel Yetersizlik Uygulama Birimi’ndeki eğitim hizmetleri; grup eğitimi, bireysel eğitim ve danışmanlık hizmetleri biçiminde yürütülmektedir.

ÖDÜLLER
1) Kırcaali-İftar, Gönül. Garanti Bankası Yarına Dört Işık Proje Yarışması Eğitim Ödülü, 1998.
2) Tekin-İftar, Elif. Türkiye Bilimler Akademisi, Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı "Seçkin Genç Bilimci Ödülü", 2003.
3) Kırcaali-İftar, Gönül & Ergenekon, Yasemin. TC Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı Proje İkinclik Ödülü, 2004
4) Ülke-Kürkçüoğlu, Burcu. TC Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı Proje Mansiyon Ödülü, 2004